MENENJİTLER
Menenjit
çeşitli mikroorganizmaların neden olduğu, beyin zarının iltihabıdır.
Beyin dokusunu da etkileyebilir. Beyin omurilik sıvısında ( BOS )
hücresel ve biyokimyasal değişiklikler ve klinikte belirleyici
nörolojik bulgular ile karakterizedir.Tedavi edilmeyen olgular ölümle
sonlanabilir, tedavisi geciken olgularda da ciddi sakatlıklar
kalabilir.
İnfeksiyöz
etkenler bakteriler, viruslar, funguslar ve parazitler içinde yer alan
çeşitli etkenler menenjit etkeni olabilir. Ayrıca infeksiyöz nedenler
dışında etkenler de beyin zarında inflamasyon yapabilir. Menenjit
etkenleri yaş, coğrafi faktörler, mevsim, populasyonunun belirli
etkenlere karşı aşılı olup olmaması, genetik yapı, sosyoekonomik
koşullar, lokal endemisite gibi risk faktörlerine bağlı olarak önemli
değişmeler gösterir.
İyi
istatistik verilerine sahip ülkelerdeki veriler dikkate alınırsa,
bakteriyel menenjit sıklığı 100 bin kişide 4.6-10 olarak
hesaplanmıştır. Tüm olguların %70’i 5 yaş altındaki çocuklarda
görülmektedir. Dünyanın bir çok ülkesinde H.influenzae, N.meningitidis
( meningokok ) ve S.pneumonia ( pnömokok ) en sık görülen bakteriyel
menenjit etkenleridir. Ayrıca ülkemiz için tüberküloz önemli bir
menenjit etkenidir.
Bakteriyel
menenjitlerin klinik bulguları yaşa göre farklılıklar gösterir.Yenidoğanda
menenjit tanısı koymak güçtür. Nörolojik bulgular belirsiz veya hiç
yoktur. Bir yaşına kadar olan bebeklerde klasik menenjit tablosu
oluşmayacağı gözönünde bulundurulmalıdır. Genellikle süt emmeme,
kusma, huzursuzluk, ağlama gibi belirtiler vardır. Büyük çocuklarda ve
yetişkinlerde akut bakteriyel menenjit genellikle ateş, titreme,
şiddetli baş ağrısı, kusma şeklinde başlangıç bulguları ile başlar.
Ense sertliği menenjitin klinik tablosunda hemen daima vardır.Diğer
nörolojik bulgular şüpheli olsa bile ateş, başağrısı ve ense sertliği
saptanan her olguda bir engel durum yoksa beyin omurilik sıvısı
alınmalı ve incelenmelidir.
Menenjit
tanısının konulması tedavi için yeterli değildir.Bakteriyel
menenjitlerde hastanın yaşı, hastalığın şiddeti, etken cevabı,
tedavinin başlangıç zamanı gibi faktörler prognozu etkilemektedir.
Menenjitlere
karşı korunmada çok güvenilir olanaklara sahip değiliz. Prensip
olarak, mikroorganizmaların konağa ulaşmaları önlenebilirse invazyon
olasılığının da ortadan kalkacağı düşünülebilir.Çocukluk çağında
önemli menenjit etkenleri içinde yer alan bazı bakterilere karşı
aşılama ile menenjit önlenebilir. H.influenzae b ( Hib ) aşısı
doğumdan sonra 2. ve 4. aylarda yapılarak, meningokok ve pnömokok
polisakkarid aşıları da yüksek risk altındaki ( örneğin dalağı alınmış
) kişiler ve 2 yaş üstü çocuklara yapılarak bu infeksiyonlara karşı
korunma sağlanabilir.
 |