Kuduz, merkezi sinir sistemine özgül nörotrop bir virüs tarafından meydana getirilen akut, infeksiyöz bir ensefalittir. Genellikle kuduza yakalanmış bir hayvanın ısırmasıyla insanlara bulaşır ve daima ölümle sonuçlanır. Hastalığın insanlara bulaşmasındaki en önemli kaynak, evcil hayvanlar ve özellikle köpeklerdir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde insan kuduzu olgularının % 90’dan fazlasından köpekler sorumlu tutulmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü, kuduz hayvanın salgısında semptomların ortaya çıkmasından 10 gün öncesine kadar virüsün bulunabileceğini kabul etmektedir. Bu nedenle uluslararası bir kaide olarak insanı ısıran bir hayvan 10 gün süre ile gözlem altında tutulmaktadır. Eğer hayvan kuduz ise, bu süre içinde ölmektedir.

Kuduz virüsünün temel özelliği sinir hücrelerine yerleşmesidir (nörotrop). İnfeksiyon hemen daima, sinir sisteminde sınırlı kalır.

Klinik bulgular:

Kuduz virüsü ile temastan sonra hastalığın ortaya çıkışına kadar geçen süre genellikle 3-8 haftadır. Nadir olmakla birlikte dört gün kadar kısa olabileceği gibi, birkaç yıla kadar uzayabilir.

Hastalığın ilk bulguları kırıklık, halsizlik, ateş, yorgunluk, baş ağrısı gibi üst solunum yolu infeksiyonu bulguları veya iştahsızlık, karın ağrısı, bulantı, kusma gibi sindirim sistemine ait bulgulardır. Hastaların yarısında ısırık yerinde ağrı ve uyuşma hissi vardır. Bu yakınmalar 2-10 gün sürer. Ardından hasta nörolojik bulgularla seyreden bir döneme girer. Hiperaktivite, sinirlilik, huzursuzluk, davranış bozuklukları ortaya çıkar. İstemsiz kasılmalar, konvülziyonlar görülebilir. Yutkunma, ağıza su alma, hatta su sesi bile refleks olarak kasılma nöbetleri uyandırabilir. Kuduz için karakteristik olan bu bulguya su korkusu (hidrofobi) denir. Işığa karşı hassasiyet, hava akımına karşı hassasiyet de olabilir. Spazm nöbetleri zamanla artan hasta, 2-7 gün içinde koma evresine girerek kısa bir süre sonra kaybedilir.

Sayfa 1 - 2 - 3