Demir (Fe):
Demir vücutta tüm hücreler için gerekli olan bir elementtir. Demirin
en önemli görevi, kırmızı kan hücrelerinde bulunan hemoglobin adı
verilen protein ile vücut organlarına oksijen taşımaktır. İnsan
vücudunda demir en fazla kana ve kaslara kırmızı rengi veren hemo
globin ve myoglobin adı verilen proteinlerde bulunur.
Demir insan
vücudu için çok gerekli olduğundan ferritin ve hemosiderin isimli
proteinlerce depo edilir. Anne sütü ile beslenen çocukların ilk 6 ay
ilave demire ihtiyacı yoktur. Anneler çocuklarını aylarına uygun
karaciger, et, yumurta sarısı, yeşil sebzeler, tahıl, nohut, bezelye
gibi demirden zengin gıdalar vererek kansızlıktan koruyabilirler.
Gıdalar ile günde 20-25mg Fe alınmasına rağmen barsaktan 1-2 mg/gün Fe
emilir. Toprak yeme, aşırı süt içme ve unlu gıdalar ile beslenme demir
emilimini azaltmaktadır.
Demirin
eksikligi ülkemizde en sık 1 yaş altı, daha sonra okula başlama
yaşındaki çocuklarda görülmektedir. Çocuklar hızlı büyümeleri
nedeniyle, besinler ile yeterli demir almamaları halinde kolayca
kansızlığa girebilirler. Kansızlık geliştiğinde iştahsızlık, çabuk
yorulma, baş agrısı, huzusuzluk, huysuzluk, kalp çarpıntısı gibi
şikayetler ortaya çıkar. Demir eksikliği teşhisini koymak için, kan
sayımı, kan hücrelerine ve kan demir sevyesine bakmak yeterlidir.
Tedavi: Çocuklara 6 ay yaşlarına uygun demir şurupları vermek
yeterlidir.