Hafif ishal
olgularında günde 3-4 kez sulu dışkılama vardır. Kusma olabilir ya da
olmayabilir. Ateş normal veya yüksektir. Vücudun aşırı susuzluk durumu
demek olan "dehidratasyon" kendisini göz kürelerinin ve bıngıldağın
çökmesi, ağız içinin kuruluğu gibi belirtilerle gösterir. Hafif
vakalarda bu bulgular yoktur. Orta derecedeki sıvı kayıplarında bu
belirtiler farkedilir. Dışkı sayısı genellikle 4-10 arasındadır. Ağır
ishal ve dehidratasyonda günde 10 kereden fazla dışkılama, çok sayıda
kusma, ateş gibi belirtiler yanısıra "susuzluk" belirtileri çok daha
şiddetli olarak gözlemlenir. Nabız atışları zayıflamıştır, idrar
miktarı azalmış durumdadır ve şuur bulanıktır.
Ani başlayan
"akut ishaller" 2-7 gün kadar devam eder. Yedi günden uzun sürerse
"uzayan ishal", 14 günü geçen vakalarda "persitan ishal" (ısrar eden),
21 günden uzun sürenlerde "kronik ishal" (müzmin) tabirleri
kullanılır.
Akut ishalde
vücudun kaybettiği su ve tuzun yerine konması tedavinin esasını
oluşturur. Hafif vakaların tedavisi evde aile tarafından, orta ve ağır
olguların tedavisi ise doktor kontrolünde sağlık kuruluşlarında
yapılmalıdır. Evde ORS (Ağızdan sıvı tedavisi) GEORAL adlı tuz-şeker
paketlerinin suda eritilmesi ile elde edilen sıvılarla yapılabilir. Bu
karışım eczanelerden veya sağlık ocaklarından kolaylıkla temin
edilebilir. İshalin erken döneminde çocuk aç ve susuz bırakılmamalı,
alışık olduğu sıvı besinlerden alabildiği oranda verilmelidir. Anne
sütü alan bebklerde emzirme sürdürülmelidir. Elma suyu, havuç suyu,
muz verilebilir. Süt formülleri veya ayran 4-6 aydan küçük bebeklerde
yarı yarıya sulandırılarak tüketilmelidir. Tuz şeker paketleriyle (GEORAL)
hazırlanan karışımdan 2 yaşından küçük çocuklara her dışkılama sonrası
bir çay bardağı, daha büyük çocuklara bir su bardağı içirilmelidir.
Çocuk kusarsa daha yavaş (2-3 dakikada bir kaşık) verilmelidir.
Ağızdan
su-tuz karışımı tedavisi verilmesine rağmen devam eden aşırı kusmalar
oluyorsa, su kaybı bulguları belirginse, tedaviyle ishal daha da
artıyorsa hastanede damardan serum tedavisi gerekli olur.
Sayfa
1 -
2